Πληθυσμιακή μείωση Ν. Κιλκίς

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

25 Νοεμβρίου 2012

Εκπαιδευτικό Υλικό


1. Τα νέα πιλοτικά Προγράμματα Σπουδών και τα διδακτικά εγχειρίδια σε ψηφιακή μορφή: http://digitalschool.minedu.gov.gr/
Μελετήστε και αξιοποιήστε (μεταξύ άλλων) το Πρόγραμμα Σπουδών της Σχολικής και Κοινωνικής Ζωής. Περιέχει ενδιαφέρουσες προτάσεις  για την προώθηση κλίματος αλληλοσεβασμού και αλληλεγγύης στην τάξη μας.

2. Μπορούμε να εντάξουμε στη διδασκαλία μας τα λεξικά της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα αξιοποιώντας στη διδασκαλία μας τις ΤΠΕ.

3. Ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί η επιμόρφωση Β΄ επιπέδου (4η περίοδος), γιατί καθυστερεί να οριστεί το νέο διοικητικό συμβούλιο του ΙΕΠ. Ενημερωνόμαστε από την ιστοσελίδα του προγράμματος: http://b-epipedo2.cti.gr

4. Όλα τα λογισμικά του πρώην Παιδαγωγικού Ινστιτούτου "τρέχουν"  διαδικτυακά στη σελίδα: http://ts.sch.gr/software

Οι ιστοσελίδες της εβδομάδας
Ιστοσελίδες με προτάσεις για όλα τα μαθήματα της Ε’. Πατήστε στα μαθήματα.
e-class: Γρηγόρης Ζερβός

8ο ΔΣ Νάουσας: Γιάννης Σουδίας

Τα ιστολόγια της εβδομάδας
Το blog της Ευαγγελίας Κουνέλη, Υπεύθυνης Πολιτιστικών της Β΄ Αθήνας, με προσανατολισμό στη διδακτική της Ιστορίας και τις ΤΠΕ.

Ιστοσελίδα με προτάσεις για όλα τα μαθήματα της Ε΄. Δείτε δεξιά τη στήλη με τίτλο: Υλικό για τα μαθήματα της Ε΄ Δημοτικού.
Περί ανέμων, υδάτων και σχολείου...: Πέτρος Σαμούχος

Οι ταινίες του μήνα
1. Το θαύμα των Ελλήνων (Το ντοκιμαντέρ είναι από μια γαλλική σειρά) (ενημερώθηκα από το συνάδελφο Γιάννο Καρανίκα)

2. Midway
Χρήσιμη για όλους ... για ευαισθητοποίηση σχετικά με τις συνέπειες σε πτηνά από την απόρριψη πλαστικών και άλλων αντικειμένων...

Στιγμές καθημερινής σχολικής πραγματικότητας & ιδέες-προτάσεις

ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Γνωστικά αντικείμενα: Γλώσσα
Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου
Γραπτός λόγος (κειμενικά είδη, δομικά στοιχεία, ορθογραφία, κ.λπ.)

Σύνδεσμος με χρήσιμο εκπαιδευτικό υλικό: Γλώσσα


Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Διαπολιτισμική Εκπαίδευση
Καλωσόρισες στο ταξίδι της φυγής: Παιχνίδι που σου δίνει την ευκαιρία να βιώσεις τι σημαίνει να είσαι πρόσφυγας.                                                                               

Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Καινοτόμες Δράσεις - Σχέδια Εργασίας
Έντυπα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου για τη βία στο σχολείο:
- Επιθετικότητα στο Σχολείο. Προτάσεις για πρόληψη και αντιμετώπιση.
- Όταν τα πράγματα στο σχολείο ... αγριεύουν!
- Γονείς: Όταν τα πράγματα ... δεν πάνε καλά!

Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Γνωστικά αντικείμενα: Ιστορία
click ... στην Ιστορία (Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού)
Η ιστορία είναι γύρω μας. Στα παλιά κτήρια της γειτονιάς μας, στα ονόματα των δρόμων και των πλατειών, στα δημόσια μνημεία. ...


Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Δραστηριότητες αξιοποιήσιμες (και) με διαδραστικό πίνακα
Μαθηματικά
Bitesize (BBC) - αλληλεπιδραστικές δραστηριότητες

Αριθμοί: Πρόσθεση & αφαίρεση

Σχήματα, χώρος, μέτρηση

Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Λογισμικά - Αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία
Εργαλεία Web 2.0 για αξιοποίηση στην εκπαιδευτική διαδικασία

Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Φυσικές Επιστήμες
Forces of Nature: Explore Tornadoes, Volcanoes, Hurricanes, and Earthquakes (National Geographic)

Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό: Γνωστικά αντικείμενα: Γεωγραφία
Αξιοθέατα: World Wonders Project

Ενότητα: Συνδέσεις: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση
Ασκώντας τους μαθητές δεξιότητες σε έρευνα πεδίου (National Geografic)

Ενότητα: Επιμορφωτικό Υλικό: Δραστηριότητες για παιδιά προσχολικής ηλικίας
- Εξαφανίζοντας τα χρώματα (Πείραμα) http://www.educationaltoyfactory.com/colorvanish.htm
-Δημιουργήστε ένα κήπο με τα/τους παιδιά/μαθητές σας http://www.educationaltoyfactory.com/plant_garden.htm
- Επιπλέει ή βουλιάζει; http://www.educationaltoyfactory.com/float_or_sink.htm

Και μια διόρθωση στην πηγή άντλησης των κειμένων
Γράμματα - Λέξεις - Ιστορίες - Προτάσεις για δημιουργικές Δραστηριότητες (Οι προτάσεις περιλαμβάνονται στο κείμενο έχουν αντληθεί από το  ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ της Γλώσσας "Γράμματα, Λέξεις, Ιστορίες" της Α' Δημοτικού)
Συνάντηση δασκάλων Α΄ τάξης και γονέων (Οι προτάσεις περιλαμβάνονται στο κείμενο έχουν αντληθεί από το  ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ της Γλώσσας "Γράμματα, Λέξεις, Ιστορίες" της Α' Δημοτικού)
 Από το σχολικό σύμβουλο Πήλιουρα Παναγιώτη

18 Νοεμβρίου 2012

Πρέπει το παιδί μου να μαθαίνει τους όρους της Γραμματικής; Πώς θα το βοηθήσω στην έκφραση;

Αγαπητοί γονείς,
Αναρωτιέστε σε τι ωφελεί η εκμάθηση των όρων της γραμματικής με τη μορφή ερωτήσεων.

  • Γιατί να τους μάθει το παιδί μου αφού δεν τους κατανοεί; Αυτό δεν είναι παπαγαλία; Εγώ διαβάζοντας το παιδί μου κάνω τους όρους περισσότερο κατανοητούς, τους αλλάζω και τους λέω με πιο απλά λόγια.

Σύμφωνα με τους ειδικούς στην εκμάθηση της γλώσσας και της γραμματικής όσο είναι μικρό το παιδί στις μικρές τάξεις, λόγω της αυξημένης του ικανότητας να αποστηθίζει, προσπαθούμε να αυξήσει το λεξιλόγιό του με όσο το δυνατό περισσότερους γραμματικο-συντακτικούς όρους κι ας μην καταλαβαίνει ακόμη το νόημά τους και τη σύνδεσή τους με το κείμενο. Ταυτόχρονα οι δάσκαλοι/ες των τάξεων, κάνουν καθημερινά εφαρμογή των όρων και κανόνων στα κείμενα που διδάσκουν. Αυτό είναι μια πολύχρονη διαδικασία που ονομάζεται Κειμενοποίηση Γραμματικής & Συντακτικού, καθώς είναι συχνά επίπονη και χρονοβόρα και απαιτεί υπομονή από μέρους των εκπαιδευτικών και των μαθητών.

  • Γιατί το παιδί μου όταν γράφει σκέφτομαι και γράφω ή προτάσεις δυσκολεύεται να γράφει σωστά και ορθογραφημένα;
Το παιδί όταν εκφράζεται γραπτά ιδιαίτερα στις μικρές τάξεις του Δημοτικού (Α', Β΄, & Γ΄), δυσκολεύεται να περάσει τις σκέψεις του σε προτάσεις μια που πρέπει:
  1. Να δώσει στη πρόταση το περιεχόμενο που θέλει ακολουθώντας τις συντακτικές δομές που του ζήτησε ο εκπαιδευτικός.
  2. Να συνδέσει τις προτάσεις μεταξύ τους.
  3. Να κρατηθεί στο θέμα.
  4. Να δημιουργήσει παραγράφους. (πρόλογο-κυρίως θέμα-επίλογο κ.λ.π.)
  5. Να εφαρμόσει όλους τους κανόνες γραμματικής (κεφαλαία, σημεία στίξης, κ.λ.π.).
  6. Να βρει τις κατάλληλες λέξεις ώστε να αποδώσει σωστά το νόημα αυτού που θέλει.
  • Ο δάσκαλος του παιδιού μου γιατί δεν τα διορθώνει όλα τα ορθογραφικά και εκφραστικά λάθη;
Δείχνουμε εμπιστοσύνη στη μέθοδο του εκπαιδευτικού μας (άλλωστε έχει εκπαιδευτεί περισσότερο) και αν θέλουμε πράγματι να το βοηθήσουμε στην έκφραση (προφορική & γραπτή) μπορούμε να:
  1.  Του δίνουμε ευκαιρίες να λέει μόνο τις προτάσεις σωστά, χωρίς να το διακόπτουμε  ή να τις λέμε εμείς. 
  2. Θυμίσουμε στο παιδί προσωπικές εμπειρίες σχετικές με το θέμα.
  3. Το ενθαρρύνουμε να δανείζεται βιβλία και να διαβάζει ό,τι το ενδιαφέρει. 
  4. Ακούμε με υπομονή το παιδί μας όταν προσπαθεί να πει την άποψή του και τις εμπειρίες του.
  5. Πλουτίζουμε τις εικόνες κι εμπειρίες τους με ταξίδια και ευκαιρίες για οικογενειακή ψυχαγωγία και επικοινωνία.

16 Νοεμβρίου 2012

Σχολική Γραμματική [νέα έκδοση ανάρτησης]


Με μεγάλη χαρά παρουσιάζουμε ολοκληρωμένη τη Σχολική Γραμματική για την Ε' και ΣΤ' τάξη. Μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε και σε μικρότερες τάξεις. Είναι από τα καλύτερα βιβλία γραμματικής που κυκλοφορούν.
Μερικά χαρακτηριστικά της:
- Διαθέτει λειτουργική και όχι διακοσμητική εικονογράφηση.
- Δίνει προτεραιότητα στον προφορικό λόγο και στη λειτουργία και χρήση των γλωσσικών δομών και φαινομένων και όχι στην ορολογία τους.
- Έχει λιγότερη ύλη.
- Αποτελεί βιβλίο αναφοράς και όχι εγχειρίδιο για γραμμική μελέτη.
Για να κατεβάσετε το βιβλίο στον υπολογιστή σας πατήσετε παρακάτω :
Γραμματική Ε' και ΣΤ' Δημοτικού
Εξώφυλλο, Σελίδες 1-13, 14-26, 27-40, 41-55, 56-65, 66-75, 76-85, 86-95, 96-111,
112-121, 122-131, 132-141, 142-151, 152-161, 162-171, 172-181, 182-191, 192-201,
202-211, 212-220
ΠΗΓΗ: http://kiklos-dhmotiko.blogspot.gr


13 Νοεμβρίου 2012

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

 Η έμμεση αξιολόγηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της αξιολόγησης της ποιότητας του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας. Η σύνταξη της ετήσιας έκθεσης του σχολείου βασίζεται στη συνεκτίμηση των τεκμηρίων του σχολείου και στοιχείων από τους ατομικούς φακέλους των εκπαιδευτικών (portfolio) (διδακτικό και παιδαγωγικό έργο, συμμετοχή σε δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα, κ.λπ.).
Η έκθεση αυτοαξιολόγησης της σχολικής μονάδας και ο ατομικός φάκελος/portfolio του εκπαιδευτικού αποτελούν τα βασικά τεκμήρια που λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού από τον Διευθυντή του σχολείου και τον Σχολικό Σύμβουλο.
Η ατομική έκθεση αξιολόγησης αποτελεί ουσιώδες τεκμήριο αξιολόγησης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από εκπαιδευτικούς οι οποίοι μετακινούνται από μία σχολική μονάδα σε άλλη. 
Η άμεση αξιολόγηση που γίνεται από τον Διευθυντή της σχολικής μονάδας αφορά στην αξιολόγηση των παραμέτρων του διοικητικού-υπηρεσιακού έργου και της επαγγελματικής συνέπειας του εκπαιδευτικού. Η κρίση γίνεται κατ' έτος ή ανά διετία με ατομική έκθεση αξιολόγησης στο τέλος του σχολικού έτους.

Ένας εκπαιδευτικός θα πρέπει να αξιολογείται τουλάχιστον ανά διετία ως προς την υπηρεσιακή του συνέπεια και επάρκεια από τον διευθυντή του σχολείου, όπου εργάζεται.
Από τον σχολικό σύμβουλο θα πρέπει να αξιολογείται ανά τετραετία τόσο για να διαπιστώνεται η πορεία της επαγγελματικής του ανάπτυξης όσο και για να διευκολύνονται οι διαδικασίες του εκπαιδευτικού συστήματος, όπως είναι, για παράδειγμα, η επιλογή στελεχών. 

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών αναφέρεται ότι θα μπορούσε να συνδέεται με την επαγγελματική τους εξέλιξη. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά στο πόρισμα:
Οι εκπαιδευτικοί των οποίων το έργο αξιολογείται ως «επαρκές» είναι προακτέοι.
Οι εκπαιδευτικοί το έργο των οποίων έχει αξιολογηθεί ως «ελλιπές» σε κάποιο πεδίο, παρακολουθούν ενισχυτικό/διαμορφωτικό πρόγραμμα επιμόρφωσης και η αξιολόγησή τους στο συγκεκριμένο πεδίο επαναλαμβάνεται το επόμενο έτος.
Η αξιολόγηση του έργου του εκπαιδευτικού ως «πολύ καλό» και/ή «εξαιρετικό» χρησιμοποιείται, εφόσον οι ίδιοι το επιθυμούν, κατά την κρίση της υποψηφιότητάς τους στην κατάληψη θέσης ευθύνης. Ενδεχομένως και υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να προβλεφθεί ότι στο μέλλον μόνον όσων το εκπαιδευτικό έργο κρίνεται ως «πολύ καλό» και/ή «εξαιρετικό» θα έχουν δικαίωμα υποβολής υποψηφιότητας για κατάληψη θέσης στελέχους.
Η κρίση του έργου των εκπαιδευτικών ως «εξαιρετικού» μπορεί (και πρέπει) να συνδέεται με τη διάχυση των καλών πρακτικών των σχολείων και την ευρύτερη αναγνώριση των επιτευγμάτων από τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας και της κοινωνίας.

Την ευθύνη για τη σύνταξη της τελικής αξιολογικής έκθεσης του έργου των εκπαιδευτικών έχει ο Σχολικός Σύμβουλος και σε αυτήν χρησιμοποιείται περιγραφική κλίμακα, η οποία χαρακτηρίζει τον τρόπο επιτέλεσης του έργου τους (ελλιπώς, επαρκώς, πολύ καλά, εξαιρετικά).

ΠΗΓΗ:http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231221776

Αξιολογώντας τους μαθητές και τις μαθήτριες

Συχνά η καθημερινή αξιολόγηση των παιδιών στις εργασίες που υλοποιούν, αποτελεί μια δύσκολη υπόθεση για τον/την εκπαιδευτικό. Πέρα από τις πολλές οπτικές που υπάρχουν (διαγνωστική-διαμορφωτική-τελική, περιγραφική κ.λ.π.) μια καλή πρόταση αποτελούν τα παρακάτω:

*Στα Μαθηματικά:

Ξέρω άριστα τα μαθηματικά μου.       

Χρειάζομαι λίγο παραπάνω εξάσκηση.

Χρειάζομαι πολλή εξάσκηση.


*Στη Γλώσσα:


Ξέρω άριστα τη γραμματική μου.       

Θέλω λίγο ακόμη διάβασμα.

Θέλω πολύ διάβασμα ακόμη.


*Τα κουτάκια επιλέγει είτε ο/η εκπαιδευτικός, είτε οι μαθητές και οι μαθήτριες στα πλαίσια της αυτο-αξιολόγησης. 

Πρακτικές οδηγίες Γραμματικής


10 Νοεμβρίου 2012

Τι καιρό κάνει (Ευέλικτη ζώνη)

Τα καιρικά φαινόμενα αποτελούν μια καλή εισαγωγή μαθητών και μαθητριών είτε για τις φυσικές επιστήμες είτε για στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης. Αυτό συμβαίνει γιατί εμπίπτουν στην άμεση αντιληπτικότητά τους (μακρόκοσμος), αλλά κυρίαρχα επειδή το νερό, κυρίαρχο στοιχείο των καιρικών φαινομένων αποτελεί βασικό κομμάτι των παιχνιδιών του παιδιού στη φύση.
Τα καιρικά φαινόμενα μπορούν με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας να χρησιμοποιηθούν σ' όλες τις τάξεις. Παρακάτω σας παρουσιάζω απλά μια διδακτική πρόταση, που μπορεί να τροποποιηθεί με όποιο τρόπο θεωρείται καλύτερο για την τάξη σας:

Φύλλο  Εργασίας 
Χρονική διάρκεια: 5-10  διδακτικές  ώρες
1η  Δραστηριότητα: «Ο καιρός του τόπου μας»
Σε χαρτί του μέτρου που έχει αναρτηθεί στην τάξη έχει φτιαχτεί πίνακας, στην πρώτη στήλη του οποίου γράφονται οι ημέρες της εβδομάδας. Στη δεύτερη στήλη, οι λέξεις κρύο/ζέστη. Στην Τρίτη στήλη, οι λέξεις ήλιος/συννεφιά, στην τέταρτη στήλη βροχή/χιόνι και στην πέμπτη στήλη φυσάει/δε φυσάει.
ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΙΝΑΚΑ
Ο ΚΑΙΡΟΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ
ΗΜΕΡΕΣ
ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Κρύο    ή
Ζέστη
Ήλιος   ή
Συννεφιά
Βροχή   ή
Χιόνι
Φυσάει   ή
Δε φυσάει
ΔΕΥΤΕΡΑ
ΤΡΙΤΗ
ΤΕΤΑΡΤΗ
ΠΕΜΠΤΗ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
ΣΑΒΒΑΤΟ
ΚΥΡΙΑΚΗ

Τα παιδιά καταγράφουν καθημερινά, για μια εβδομάδα, στον πίνακα τις παρατηρήσεις τους (γραπτώς ή με σχέδια-ζωγραφιές).
Είναι σημαντικό, ο πίνακας να αναρτηθεί τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν αρχίσει η διδασκαλία για τον καιρό του τόπου μας, ώστε να ακολουθήσει συζήτηση σε βάθος(βλ. φωτογραφία  3 ).
2η  Δραστηριότητα:  «Δελτίο καιρού»
Οι μαθητές παρακολουθούν βίντεο με δελτίο καιρού από το Διαδίκτυο (www.youtube.comÞΔελτίου καιρού). Στη συνέχεια ακολουθεί συζήτηση-σχολιασμός του με έμφαση το συμβολισμό και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιείται.
3η  Δραστηριότητα:  «Τι καιρό κάνει;»
Οι μαθητές αναζητούν προβλέψεις καιρού σε εφημερίδες και περιοδικά και συγκεντρώνουν αποκόμματα. Έπειτα, συνθέτουν ένα κολλάζ με τα αποκόμματα και ακολουθεί συζήτηση σχετικά με το συμβολισμό που χρησιμοποιείται .
4η  Δραστηριότητα:  «Τι να φορέσω;»
Οι μαθητές εκφράζουν τη γνώμη τους για το είδος των ρούχων που πρέπει να φορούν σε κάθε εποχή του χρόνου. Στη συνέχεια, χρωματίζουν εικόνες με διάφορα ρούχα (π.χ. κασκόλ, μπουφάν, αδιάβροχο κ.ά.) και  τις κολλούν σε χαρτόνι, ταξινομώντας τις πρώτα ανά εποχή (βλ. φωτογραφία  5).
5η  Δραστηριότητα:  «Οι  τέσσερις εποχές και οι δώδεκα μήνες»
Οι μαθητές φτιάχνουν κατασκευή σε μεγάλο χαρτόνι με θέμα: «Οι τέσσερις εποχές του χρόνου». Μπορούν να χρησιμοποιήσουν υλικά από την καθημερινή ζωή ή το φυσικό περιβάλλον (π.χ. βαμβάκι, ρύζι, άμμος, χορτάρι κ.λπ.).
Παράλληλα, γίνεται συζήτηση για τον καιρό σε κάθε εποχή και τους μήνες του χρόνου (βλ. φωτογραφία   6,7,8).
6η  Δραστηριότητα:  «Μουσική και Τέχνη»
Οι μαθητές παρατηρούν πίνακες ζωγραφικής  από το Διαδίκτυο και αναφέρουν την εποχή που αντιπροσωπεύει ο καθένας τους.
Έπειτα ακούνε τις τέσσερις εποχές του Βιβάλντι και προσπαθούν να αναγνωρίσουν  την εποχή στην οποία αναφέρεται το κάθε κομμάτι.
Τέλος, ζωγραφίζουν μία εικόνα από την εποχή του χρόνου που αγαπούν περισσότερο.
7η  Δραστηριότητα:  «ΤΠΕ & Καιρικά φαινόμενα»

Μαθητές & μαθήτριες δημιουργούν ταινίες με τη βοήθεια του Movie Maker



6 Οκτωβρίου 2012

Εκπαιδευτικοί του κόσμου

 Αξιολόγηση, νέα προγράμματα σπουδών, στοχο-κεντρική προσέγγιση, διαφοροποιημένη διδασκαλία, διδακτικό & εργασιακό ωράριο, υποχρεώσεις & επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, όροι, έννοιες, προτάσεις και πλαίσια που φαίνεται να κυριαρχούν σήμερα και να διαμορφώνουν ένα δυναμικό περιβάλλον στην εκπαίδευση με αλλαγές που βρίσκονται στο στάδιο της διαμόρφωσης και κινούνται κυρίαρχα από τις νέες κοινωνικές, πολιτισμικές, οικονομικές και επιστημονικές προτάσεις. Μπορούν όμως οι εκπαιδευτικοί της καθημερινής πράξης να παραμένουν εκτός από τη  διαμόρφωση αυτών των προτάσεων και επικείμενων αλλαγών; Στην εκπαίδευση, ακόμη κι αν δεν έχουμε την εξουσία να εφαρμόσουμε αυτό που είναι κοινωνικά δίκαιο και επιστημονικά εφικτό, χρειάζεται τουλάχιστον να το γνωρίζουμε, έτσι ώστε να μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σαν κριτήριο αξιολόγησης όταν καλούμαστε να κρίνουμε νέα εκπαιδευτικά μέτρα ή ακόμη διαδικασίες και δομές του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Μια πολύ ενημερωτική πλατφόρμα με πλούσιο υλικό για τα τεκταινόμενα σε 31 χώρες της Ε.Ε. είναι το δίκτυο Ευρυδίκη, όπου οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αντλήσουν πληροφορίες και να συγκρίνουν ενδιαφέρονται στοιχεία από άλλα εκπαιδευτικά συστήματα που επηρεάστηκαν έντονα από τα αποτελέσματα του PISA  και τροποποίησαν άμεσα πολλές συνισταμένες τους. Άλλωστε μέσα από όλη αυτή την πληροφόρηση και τα στοιχεία μπορούν οι εκπαιδευτικοί να διαπιστώσουν ότι στις παρατηρήσεις τους, στις συγκρούσεις, στις απορίες ακόμη και τις απογοητεύσεις τους, δεν είναι μόνοι, αλλά αντίθετα μέρος ενός συνόλου που μάχεται να μάθει απλά στα παιδιά όλου του κόσμου να σκέφτονται.

1 Οκτωβρίου 2012

Τα σχολικά εγχειρίδια των Φυσικών Επιστημών Ε΄& Στ΄τάξης του Δημοτικού Σχολείου: Μια κριτική θεώρηση


Για κάθε μια από τις δύο τάξεις (Ε' & Στ' του Δημοτικού σχολείου) στις οποίες διδάσκεται το μάθημα Ερευνώ και ανακαλύπτω υπάρχουν  στα σχολεία από το Σεπτέμβριο του 2006 δύο βιβλία: Το Βιβλίο Μαθητή και το Τετράδιο Εργασιών. Δυστυχώς παρότι υπάρχουν πολλές και ενδιαφέρουσες για τους μαθητές πρακτικές δραστηριότητες, έχουν αγνοηθεί πολλά από τα δεδομένα της έρευνας της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, που γίνονται ευρέως αποδεκτά στις μέρες μας, ενώ κάποια σύγχρονα πορίσματα της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών, που υιοθετούνται -βασικές αρχές στο εισαγωγικό κεφάλαιο του ΔΕΠΠΣ (2002)-, δεν φαίνεται να ελήφθησαν υπόψη από τους συγγραφείς. Ενδεικτικά αναφέρω τρεις από αυτές τις αρχές: 1. Δεν επιδιώκεται η ανάδειξη και διδακτική αξιοποίηση των ιδεών των μαθητών.
2. Αγνοείται η κοινωνική και συνεργατική φύση της μαθησιακής διαδικασίας και 3. Αγνοήθηκε η διαθεματική προσέγγιση των εννοιών.  (Βασικές αρχές του Κονστρουκτιβισμού)
Ακόμη τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα βιβλία οφείλονται από τη μια σε προτάσεις του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (ΑΠΣ) με βάση το οποίο γράφτηκαν τα βιβλία και από την άλλη στον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται οι προτάσεις του ΑΠΣ στα βιβλία.
Προβλήματα οφειλόμενα  σε προτάσεις του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών:
1ο Δίνεται μεγάλη έμφαση στο μικρόκοσμο.
2ο Το ΑΠΣ περιλαμβάνει θέματα δύσκολα για το επίπεδο των μαθητών στους οποίους απευθύνεται.

Τα θέματα του διαπραγματεύεται το ΑΠΣ απέχουν πολύ από την αντιληπτική ικανότητα των μαθητών αυτής της ηλικίας και του διεθνούς γίγνεσθαι στην κατάρτιση αντίστοιχων ΑΠΣ, όπως είναι αυτό της Φιλανδίας (χώρας με υψηλές επιδόσεις στους διαγωνισμούς PISA).
Παρόλα αυτά το ΑΠΣ δηλώνει: Για τον προσδιορισμό του σκοπού διδασκαλίας κάθε αντικειμένου των Φυσικών Επιστημών λήφθηκε υπόψη η ηλικία των μαθητών, που παίζει καθοριστικό ρόλο, αφού άλλες ανάγκες  καλείται να εξυπηρετήσεις η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο Δημοτικό σχολείο κι άλλες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο... Λήφθηκε υπόψη η νοητική ανάπτυξη του μαθητή κάθε ηλικίας, το γνωστικό υπόβαθρο που διαθέτει, οι δεξιότητες αλλά και οι προσδοκίες του, το κοινωνικό περιβάλλον και οι αναγκαιότητες  που υπάρχουν σ΄αυτό. Επιπλέον, λήφθηκε υπόψη ο χρόνος και ο τεχνολογικός εξοπλισμός που έχει ο εκπαιδευτικός στη διάθεσή του για τη διδασκαλία του μαθήματος.
Άραγε τι θα περιείχε το ΑΠΣ αν δεν είχε ληφθεί υπόψη "η ηλικία των μαθητών που παίζει καθοριστικό ρόλο";

Προβλήματα οφειλόμενα στον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται οι προτάσεις του ΑΠΣ στα βιβλία.

Υπάρχουν προβλήματα που αφορούν: Θέματα γλώσσας, επιστημονικής εγκυρότητας, ερμηνείας του φαινομένου, ασυνέπειας μεταξύ των αναγραφομένων σε δύο σημεία σε βιβλία της ίδια τάξης και αναφορές σε όργανα τα οποία είναι άγνωστα στα σημερινά παιδιά.
Θα αναφερθώ σήμερα στα θέματα γλώσσας και παραθέτω ένα απόσπασμα από το βιβλίο της 'Εκτης που αφορά στη Θερμοκρασία και τη Θερμότητα: Τα σχετικά με τη θερμότητα φαινόμενα τα ονομάζουμε θερμικά φαινόμενα. Τα φαινόμενα αυτά οφείλονται στις μεταβολές της θερμικής ενέργειας των σωμάτων. Θερμική ενέργεια ενός σώματος ονομάζουμε την κινητική ενέργεια των μορίων του λόγω των συνεχών και τυχαίων κινήσεών τους. Αντιλαμβανόμαστε τη θερμική ενέργεια ενός σώματος από τη θερμοκρασία του. Όσο μεγαλύτερη είναι η θερμική ενέργεια τόσο μεγαλύτερη είναι και η θερμοκρασία. Θερμότητα ονομάζουμε την ενέργεια μόνο όταν αυτή ρέει από ένα σώμα σε ένα άλλο. Η θερμότητα ρέει πάντοτε από τα σώματα με μεγαλύτερη θερμοκρασία προς τα σώματα με χαμηλότερη θερμοκρασία. 
Υπάρχει αναντιστοιχία του παραπάνω κειμένου και του βαθμού δυσκολίας του με την ηλικία των μαθητών (Κουμαράς Π. Έρευνα & Πράξη, Τεύχος 20-21 σελ. 24.)
Υπάρχουν μια σειρά άλλων ζητημάτων που προανέφερα που τελικά δημιουργούν ένα περιβάλλον που μάλλον δυσκολεύει, παρά βοηθά τον εκπαιδευτικό της πράξης να πραγματοποιήσει το έργο του και τους μαθητές να κατανοήσουν βασικές έννοιες των Φυσικών Επιστημών. Για περισσότερες πληροφορίες : Έρευνα & Πράξη, Τεύχος 20-21