1 Σεπτεμβρίου 2014

Άρθρα για το φάκελο εργασιών μαθητή (portfolios & e-portfolios)

Στη διεθνή βιβλιογραφία ο ορισμός που χρησιμοποιείται για τον φάκελο εργασιών μαθητή (ΦΕΜ-portfolios) προέρχεται από τους Arter & Spandel (1992). Ωστόσο στην προσπάθεια απόδοσης του όρου στα ελληνικά έχουν χρησιμοποιηθεί πλήθος εκφράσεων όπως: Φάκελος, Φάκελος υλικού, Φάκελος εργασιών μαθητή και Portfolios.
Οι Κουλουμπαρίτση & Ματσαγγούρας (2004) προσαρμόζοντας τον ορισμό αναφέρουν ότι: «Ο Φάκελος Εργασιών του Μαθητή (portfolio) αποτελεί συλλογή των έργων ενός μαθητή, τα οποία έχουν επιλεγεί με τη συναίνεσή του και με βάση συγκεκριμένο στόχο. Τα έργα αυτά αποτελούν τεκμήρια για την προσπάθεια, την πρόοδο και την επίδοση του μαθητή σε δεδομένο ή δεδομένα γνωστικά αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος (μεμονωμένα ή συσχετιζόμενα). Η συλλογή πρέπει να περιλαμβάνει το σκεπτικό που αναπτύσσει ο μαθητής καθώς καταβάλει προσπάθεια για να εκπονήσει τις εργασίες, που θα περιληφθούν στο ΦΕΜ, τις οδηγίες του εκπαιδευτικού, τα κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας των έργων και την κριτική του κοινού που έχει κληθεί να μελετήσει και να αξιολογήσει το φάκελο εργασιών».
Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αλλά και το οραματιζόμενο νέο σχολείο (2010), ο φάκελος εργασιών μαθητή (ΦΕΜ-portfolios) κατέχει μία θέση στις τεχνικές αξιολόγησης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης (νηπιαγωείο, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο).
Στην προσπάθεια για την απόκτηση μιας συνολικής εικόνας για τον ΦΕΜ έχουν συγκεντρωθεί ορισμένα ελληνικά άρθρα (κατά χρονολογική σειρά και ηλεκτρονική διαθεσιμότητα) σχετικά με τον ΦΕΜ, αλλά και τον ηλεκτρονικό ΦΕΜ.
Άρθρα
Σταματοπούλου, Ι. (1998). Portfolio – βοηθώντας τους μαθητές μας στην προσωπική και επαγγελματική τους ανάπτυξη. Προσανατολισμός, 3, Μάρτιος – Απρίλιος.
Σταματοπούλου, Ι. (1998). Το Portfolio και η εφαρμογή του στο σχολείο. ΕΛΕΣΥΠ, 46-47.
Φωτιάδου, Τ. (2001). Το Portfolio ως μέσον ανάπτυξης δεξιοτήτων των μαθητών: Μια πρόταση, Επιθεώρηση εκπαιδευτικών θεμάτων, 5, 128-138.
Κουλουμπαρίτση, Α. & Ματσαγγούρας, Η. (2004). Φάκελος εργασιών του μαθητή (Portfolio): Η αυθεντική αξιολόγηση στη διαθεματική διδασκαλία, στο Π. Αγγελίδης και Γ. Μαυροειδής (επιμ.), Εκπαιδευτικές Καινοτομίες για το Σχολείο του Μέλλοντος. Αθήνα: Τυπωθείτω, 2004.
Μοσκοφόγλου-Χιονίδου, Μ., Δουκάκης, Σ. & Μαντζανάρης, Κ. (2005). Αξιολόγηση με Φάκελο εργασιών (Portfolio και e-Portfolio). Η Μαθησιακή Αποτίμησή της, Παρουσίαση στο Συνέδριο Εκπαιδευτικές αλλαγές, η παρέμβαση του εκπαιδευτικού και του σχολείου, 8-10 Απριλίου 2005, Πάτρα
Δουκάκης, Σ. (2005). Η συνεισφορά των portfolios και των e-portfolios στη διδασκαλία μαθηματικών εννοιών στο Λύκειο, Εισήγηση στη Διημερίδα Μαθηματικών με θέμα: «Η Διδασκαλία των Μαθηματικών στο Λύκειο», Βαρβάκειο Λύκειο, Αθήνα, 3-4 Μαρτίου 2005.
Bιτσιλάκη-Σορωνιάτη, Χ., Γκασούκα, Μ., Φώκιαλη, Π., Χιονίδου-Μοσκοφόγλου, Μ., Βασιλειάδης, Α., Ευθυμίου, Η., Δουκάκης, Σ., Ζυμπίδης, Δ. & Σιωμάδης, Β. (2007). Μελέτη με θέμα: «Τήρηση φακέλου εργασιών μαθητή – αξιολόγηση», Οργανισμός Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών.
Τσακίρη, Δ., Καπετανίδου Μ., Τσατσαρώνη, Ά., Κούρου, Μ., Μαυρίκης, Γ., Δημόπουλος, Κ., Τζιμογιάννης, Α., Σιόρεντα, Α., Χατζηνικήτα, Β. & Αναγνωστοπούλου, Κ. (2007). Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την Ανάπτυξη Κριτικής – Δημιουργικής Σκέψης για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αθήνα: Ο.ΕΠ.ΕΚ.
Αρβανίτης, Ν. (2007). Ο φάκελος υλικού (portfolio) ως μέσο εναλλακτικής και αυθεντικής παιδαγωγικής αξιολόγησης του μαθητή, Eπιστημονικό Bήμα, 6, Mάρτιος 2007.
Σοφός, Α. & Λιάπη, Β. (2007). Η Σημασία των Νέων Τεχνολογιών και της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης στη Δημιουργία Ενός Ψηφιακού Φακέλου Εργασιών του Μαθητή (E-Portfolio): Μια Νέα Πρόκληση, 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο 2ου των εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη», 4-6 Μαΐου 2007, Σύρος.
Βαρσαμίδου, Α. & Ρές, Γ. (2007). Αυθεντική αξιολόγηση/ αξιολόγηση βάσει φακέλου: Μια δυναμική & ευέλικτη αξιολογική πρόταση στην υποχρεωτική εκπαίδευση, 2ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Γλώσσα, Σκέψη και Πράξη στην Εκπαίδευση, 19-21 Οκτωβρίου 2007, Ιωάννινα.
Λουκέρης, Δ., Μαντάς, Π. & Μέλλα, Α. (2010). Το χαρτοφυλάκιο επιδόσεων και δραστηριοτήτων του μαθητή (portfolio) ως εναλλακτικός τρόπος αξιολόγησής του, Μέντορας, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Τεύχος 12, σελ. 77-86.
Κόνσολας, Μ.Ν. (2010). Η αξιολόγηση των νηπίων στο πλαίσιο της διδακτικής πράξης: Μια προσέγγιση με βάση το φάκελο εργασιών του μαθητή (portfolio),10ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Παιδαγωγών Προσχολικής Ηλικίας, Θεσσαλονίκη 15 – 17 Ιανουαρίου 2010 με θέμα: «Η αξιολόγηση και η έρευνα δράσης, σημαντικά εργαλεία για την ποιότητα και την ανανέωση των παιδαγωγικών πρακτικών».
Ρεκαλίδου, Γ., Ζάνταλη, Θ. & Σοφιανίδου, Μ. (2010). Η αξιολόγηση στο Νηπιαγωγείο. Πιλοτική εφαρμογή ενός Σχεδίου Αξιολόγησης και Αυτοαξιολόγησης με βάση τον Φάκελο Εργασιών. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεμάτων, 16, 22-38.
Καπετανίδου, Μ. (2010). Το Portfolio Γλωσσικής Αγωγής, ως πρακτική αξιολόγησης του μαθητή στα εκπαιδευτικά προγράμματα γλωσσικής υποστήριξης και γραμματισμού αλλοδαπών μαθητών. Εφαρμοσμένη Παιδαγωγική, Περιοδική Ηλεκτρονική Έκδοση του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), Τεύχος 1.