Πληθυσμιακή μείωση Ν. Κιλκίς
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
29 Αυγούστου 2012
26 Αυγούστου 2012
Πραγματοποίηση επιμορφωτικής ημερίδας στις 6 Σεπτεμβρίου
Ο Σχολικός Σύμβουλος της 2ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Ν.
Κιλκίς διοργανώνει επιμορφωτική συνάντηση-ημερίδα, με θέμα: «Σύγχρονες Εκπαιδευτικές Προσεγγίσεις».
Η αναλυτική θεματολογία του σεμιναρίου έχει ως εξής:
Το σεμινάριο απευθύνεται σε και
αφορά όλους τους/τις εκπαιδευτικούς των σχολείων της Περιφέρειάς μας, οι οποίοι
και καλούνται να το παρακολουθήσουν.
Την παιδαγωγική και επιστημονική
εποπτεία και γενική ευθύνη της διοργάνωσης έχει ο σχολικός σύμβουλος της 2ης
Περιφέρειας.
Η εφαρμογή του σεμιναρίου θα γίνει
σε παράλληλα βιωματικά εργαστήρια σε ομάδες.
Πρόσθετες διευκρινίσεις:
Ημερομηνία, Χρόνος και Χώρος διεξαγωγής: Στις 6 Σεπτεμβρίου
2012, από 8:30 π.μ.-13:30,
στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Κιλκίς.
21 Αυγούστου 2012
Παγκόσμια κατάταξη ελληνικών ιδρυμάτων 2012
Συχνά υποβαθμίζουν κάποιοι τα ελληνικά δημόσια Πανεπιστήμια. Εσκεμμένα, από αφέλεια ή από άγνοια μάλλον τα αδικούν. Μπορώ να μιλήσω για το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδιαίτερα για το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, όπου γνωρίζω την εξαιρετική δουλειά που γίνεται, με πλήθος διεθνών δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά και διενέργεια παγκόσμιων συνεδρίων http://ihpst2011.eled.auth.gr/indexgr.htm. Άλλωστε τα παραπάνω αποτελέσματα με τη βελτίωση της παγκόσμιας θέσης του ΑΠΘ κατά 249 θέσεις το αποδεικνύουν ξεκάθαρα. Κι όλα αυτά όταν ο δείκτης έρευνας και τεχνολογίας (research & development- R & D) είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη.
Η όποια κριτική και αμφισβήτηση ας γίνεται με τεκμήρια και επιχειρήματα κι όχι με ισχυρισμούς, είναι καιρός να αναδείξουμε τον καλό μας εαυτό που και υπάρχει και αποτελεί αντικείμενο σεβασμού από τους άλλους.
5 Αυγούστου 2012
Ερευνώντας τις απόψεις μαθητών και μαθητριών για τη φύση των Φυσικών Επιστημών
Κύρια φροντίδα όλων όσων ασχολούμαστε με την εκπαίδευση μελλοντικών και εν ενεργεία εκπαιδευτικών στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών είναι να βοηθήσουμε και να ενθαρρύνουμε τους δασκάλους και τις δασκάλες να μεταβούν από την παραδοσιακή αντίληψη που έχουν για τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών, σε μια πιο σύγχρονη οπτική, όπως αυτή εκφράζεται από την τρέχουσα έρευνα στη διδακτική των φυσικών επιστημών και από τις διεθνείς τάσεις στα αναλυτικά προγράμματα σήμερα- με άλλα λόγια, να διευκολύνουμε τη μετάβαση από μια διδασκαλία που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο απλά «αναμεταδίδει» το περιεχόμενο των φυσικών επιστημών, σε μια διδασκαλία που καλλιεργεί τον γραμματισμό στις φυσικές επιστήμες για όλους και για όλες. Αυτό σημαίνει, ότι εκτός από τη μάθηση του περιεχομένου των φυσικών επιστημών, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να γνωρίσουν και να εκτιμήσουν τη φύση( των στοιχείων της επιστήμης και του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρά με τον πολιτισμό και την κοινωνία )των φυσικών επιστημών.
Οι φυσικές επιστήμες επηρεάζουν τις ζωές όλων μας, μας προσφέρουν την τεχνολογία και διαμορφώνουν την αντίληψή μας για τον κόσμο. Επίσης θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο που εμείς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούμε με τη φύση. Και καθώς οι φυσικές επιστήμες εξελίσσουν και αλλάζουν τον κόσμο, κάθε γενιά δεν ψάχνει απλά για καινούριες σύγχρονες απαντήσεις, αλλά επαναδιατυπώνει από την αρχή τα θεμελιώδη αυτά ερωτήματα. Και αυτή ακριβώς είναι η δυναμική των φυσικών επιστημών. Εισάγοντας τους εκπαιδευτικούς στη διδασκαλία της φύσης των φυσικών επιστημών τους προσφέρουμε κίνητρο, προοπτική και έμπνευση αρχικά για να μαθητεύσουν οι ίδιοι στις φυσικές επιστήμες και να εκτιμήσουν την επίδραση των φυσικών επιστημών στην κοινωνία και τον πολιτισμό, και στη συνέχεια για να καλωσορίσουν και να ενθαρρύνουν τους μαθητές και τις μαθήτριές τους να συμμετέχουν στη μάθηση στις φυσικές επιστήμες καθώς αυτές παρουσιάζονται ενταγμένες στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο προέκυψαν.
Το παρακάτω αποτελεί μέρος ενός φυλλαδίου (ερωτηματολογίου), που δόθηκε σε μαθητές και μαθήτριες γυμνασίων και δημοτικών σχολείων χωρών της Ευρώπης (Ελλάδα, Ουγγαρία, Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία, κ.λ.π) για τη διερεύνηση των απόψεών τους για τις φυσικές επιστήμες και το πως αυτές αλληλεπιδρούν με τον πολιτισμό, την ιστορία και την κοινωνία.
4 Αυγούστου 2012
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ & ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ
Το Πρόγραμμα PISA (Programme for International Student Assessment)
είναι μια διεθνής έρευνα στο χώρο της εκπαίδευσης που διεξάγεται σε τακτά
χρονικά διαστήματα από το 2000 μέχρι σήμερα.
Είναι αποτέλεσμα συνεργασίας των χωρών μελών του ΟΟΣΑ και της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης
του ΟΟΣΑ, στο έργο της οποίας ανήκει μεταξύ
άλλων και η συλλογή δεδομένων, καθώς και η παροχή συγκριτικών στοιχείων για τα
εκπαιδευτικά συστήματα των συμμετεχουσών χωρών. Το PISA αξιολογεί πόσο καλά προετοιμασμένοι είναι οι
15χρονοι μαθητές, που βρίσκονται στο τέλος της υποχρεωτικής τους εκπαίδευσης να
αξιοποιούν γνώσεις και δεξιότητες που τους είναι απαραίτητες για την
αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων και την πλήρη και ισότιμη συμμετοχή
τους στην κοινωνία. Για το σκοπό αυτό εστιάζει το ενδιαφέρον στις επιδόσεις των
μαθητών σε περιοχές κλειδιά, όπως η Κατανόηση Κειμένου, τα Μαθηματικά και οι Φυσικές
Επιστήμες. Το PISA δεν εξετάζει απλώς
την ικανότητα των μαθητών να αξιοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους,
αλλά κυρίως διερευνά σε ποιο βαθμό είναι ικανοί να χρησιμοποιούν τις γνώσεις
τους σε νέες καταστάσεις εντός ή εκτός του σχολείου. Πέραν της αξιολόγησης των
γνώσεων και δεξιοτήτων των μαθητών στα τρία αντικείμενα, το PISA συλλέγει
δεδομένα και για τους ίδιους τους μαθητές, τα σχολεία τους και τα εκπαιδευτικά
συστήματα των χωρών, προκειμένου να διερευνηθούν παράγοντες που σχετίζονται με
τις επιδόσεις τους. Η έρευνα γίνεται
κάθε τρία χρόνια. Σε κάθε φάση υλοποίησής της (Πίνακας 1.1), βασικό αντικείμενο
έρευνας ορίζεται ένα από τα τρία και εξετάζεται λεπτομερώς, ενώ τα άλλα δυο
εξετάζονται σε μικρότερη έκταση. Με την ολοκλήρωση των τριών φάσεων της έρευνας, οπότε και τα τρία αντικείμενα έχουν εξεταστεί
λεπτομερώς, συμπληρώνεται ένας κύκλος.
Κεντρική έννοια του PISA είναι ο εγγραμματισμός (literacy) των μαθητών στην
Κατανόηση Κειμένου, τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Ως εγγραμματισμός
ορίζεται η ικανότητα των μαθητών να εφαρμόζουν τις γνώσεις και δεξιότητες που
απέκτησαν στα τρία βασικά αντικείμενα, ώστε να αναλύουν, να συλλογίζονται και
να επικοινωνούν αποτελεσματικά όταν διατυπώνουν, επιλύουν και ερμηνεύουν προβλήματα
της καθημερινής ζωής. Η αξιολόγηση του εγγραμματισμού των μαθητών στο PISA οργανώνεται με τέτοιο
τρόπο, ώστε να εξετάζονται όχι μόνο στοιχεία του κάθε αντικειμένου, όπως η γνώση
και οι δεξιότητες που απαιτούνται για την επεξεργασία κάθε θέματος, αλλά και
διάφοροι παράγοντες από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον που επηρεάζουν
την ανάπτυξη των γνώσεων και των δεξιοτήτων των μαθητών στο σχολείο και στο
σπίτι.
Το δείγμα
Το Πρόγραμμα PISA αξιολογεί τις επιδόσεις15χρονων
μαθητών. Η επιλογή του δείγματος των σχολείων που πρόκειται να συμμετάσχουνστην
έρευνα πραγματοποιείται από το PISA με στρωματοποιημένη δειγματοληψία, ενώ το δείγμα
των μαθητών προέρχεται από τυχαία δειγματοληψία, βάσει των στοιχείων του πληθυσμού-στόχου,
τα οποία παρέχουν οι συμμετέχουσες χώρες. Συνήθως από κάθε σχολείο του δείγματος
συμμετέχουν 35 μαθητές. Από το 2000 έως το 2006 έχουν αξιολογηθεί περισσότεροι από
1.000.000 μαθητές. Ειδικά στην έρευνα PISA 2006 συμμετείχαν 400.000 μαθητές. Οι
μαθητές αυτοί (γεννημένοι όλοι το 1990) αποτελούσαν αντιπροσωπευτικό δείγμα ενός
συνόλου 20.000.000 15χρονων μαθητών από 57 συμμετέχουσες χώρες.
Τα
εργαλεία
Τα δεδομένα της έρευνας συλλέγονται μέσω των
παρακάτω εργαλείων:
• Τα Φυλλάδια του τεστ για τους μαθητές
• Το Ερωτηματολόγιο για τους μαθητές
• Το Ερωτηματολόγιο για τους Διευθυντές
των σχολείων
Επιδόσεις των μαθητών
στις Φυσικές Επιστήμες
Στο πεδίο του Επιστημονικού Εγγραμματισμού εξετάζεται η ικανότητα
του μαθητή να χρησιμοποιεί την επιστημονική γνώση για να αναγνωρίζει τα επιστημονικά
ζητήματα, να αποκτά νέα γνώση, να εξηγεί φαινόμενα με επιστημονικό τρόπο και να
οδηγείται σε συμπεράσματα βασισμένα σε επιστημονικά τεκμήρια για θέματα σχετικά
με τις Φυσικές Επιστήμες και την τεχνολογία. Επιπλέον, περιλαμβάνεται η κατανόηση
της επιστήμης ως μιας μορφής ανθρώπινης γνώσης και διερεύνησης, η επίγνωση τού πώς
η επιστήμη και η τεχνολογία διαμορφώνουν το υλικό, πνευματικό και πολιτισμικό περιβάλλον
και η προθυμία του για ενασχόληση και συμμετοχή ως ενεργού πολίτη σε ζητήματα που
σχετίζονται με τις Φυσικές Επιστήμες.
Η μέση επίδοση
της Ελλάδας στις Φυσικές Επιστήμες μειώθηκε κατά 3 μονάδες από το 2006.
Η μέση επίδοση της Ελλάδας μειώθηκε
κατά 3μονάδες από το 2006 (από 473 μονάδες το 2006 σε 470 το 2009), αλλά αυτή η
διαφορά δεν είναι στατιστικά σημαντική. Αυτή η μείωση των επιδόσεων αποτυπώνεται
τόσο στη μείωση των μαθητών που επιδεικνύουν υψηλές επιστημονικές ικανότητες (επίπεδα
5 και 6), όσο και στην αύξηση των μαθητών που εμφανίζουν επιδόσεις χαμηλότερες από
το επίπεδο 2.Ειδικότερα, το ποσοστό των μαθητών στην Ελλάδα που επιτυγχάνουν στα
επίπεδα 5 και ανώτερο μειώθηκε από 3,4% το 2006 σε 3,1% το 2009. Αντίστοιχα, το
ποσοστό των μαθητών που δεν επιτυγχάνουν στο επίπεδο 2 αυξήθηκε από 24% το 2006
σε 25,3% το 2009.
Στην Ελλάδα τα
κορίτσια έχουν σημαντικά υψηλότερες επιδόσεις από τα αγόρια στις Φυσικές Επιστήμες.
Η διαφορά στη μέση επίδοση των κοριτσιών
με αυτήν των αγοριών στην Ελλάδα είναι 10 μονάδες και είναι στατιστικά σημαντική.
Τα κορίτσια εμφανίζουν μέση επίδοση 475 μονάδων στην κλίμακα του επιστημονικού εγγραμματισμού,
ενώ τα αγόρια έχουν μέση επίδοση 465 μονάδων στην ίδια κλίμακα.
1 Αυγούστου 2012
ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Π.Σ.
Τα νέα προγράμματα σπουδών τα οποία είναι και αναρτημένα στο: NEA ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, θεωρώ πως είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, εκείνης που χρόνια τώρα ο κλάδος των εκπαιδευτικών επιζητούσε. Είναι στοχοκεντρικά και εννοιοκεντρικά, ενσωματώνουν τις τεχνολογίες της (Τ.Π.Ε.) τεχνολογίας πληροφορίας κι επικοινωνιών και παράλληλα δίνουν τη δυνατότητα στον/στην εκπαιδευτικό να διαφοροποιήσει τη διδασκαλία του, αναζητώντας και αντλώντας υλικό από πολλαπλές πηγές πέρα από το σχολικό βιβλίο. Ουσιαστικά το μάθημα θα υλοποιείται με τη μορφή σχεδίου εργασίας (project) κάτι που όμως διαφοροποιεί το στατικό ρόλο του/της εκπαιδευτικού και απαιτεί ένα πιο δυναμικό και πολυσύνθετο ρόλο. Δηλαδή το μάθημα θα υλοποιείται μέσα από μια τριπολική σχέση:
Τα ερωτήματα όμως που πρέπει ν’ απαντηθούν είναι η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις αυτές (μια που χρόνια γνώριζαν να δουλεύουν μέσα από το βιβλίο κι όχι από το αναλυτικό πρόγραμμα και παράλληλα πόσοι από αυτούς γνωρίζουν επαρκώς τις Τ.Π.Ε. ) αλλά ακόμη και η δυνατότητα των σχολείων -ιδιαίτερα τα ολιγοθέσια-να στηρίξουν μια τέτοια προσέγγιση. Στη σωστή όμως κατεύθυνση βρίσκεται η απαλοιφή από τα νέα αναλυτικά προγράμματα δύσκολων ενοτήτων κι εννοιών π.χ.( ο μικρόκοσμος για τις φυσικές επιστήμες Ε’ και Στ’ τάξης).
Θα χρειαστεί δουλειά και στήριξη του/της εκπαιδευτικού κι αυτό σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία, όμως όλοι ζητάμε ν’ αλλάξει κάτι στην εκπαίδευση και γι΄αυτό πρέπει να τολμήσουμε. Θεωρώντας πως τα νέα προγράμματα σπουδών ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις, πιστεύω ότι μπορούμε μέσα από μια άλλη οπτική που συχνά την εφαρμόζαμε αποσπασματικά στην τάξη μας να τη δούμε τώρα πιο οργανωμένα και να αλλάξουμε την παιδεία μας προς το καλύτερο.
Παπαδόπουλος Πάρης
27 Ιουλίου 2012
Στόχοι της διδασκαλίας των φυσικών επιστημών για την εκπαίδευση του πολίτη στην πολιτική και κοινωνική κρίση

α) να είναι χρήσιμη για τη μελλοντική επαγγελματική ζωή και να βοηθά στη λήψη αποφάσεων.
β) να βοηθά τους πολίτες να συμμετέχουν στη λήψη κοινωνικών και πολιτικών αποφάσεων που αφορούν θέματα επιστήμης και τεχνολογίας.
γ) να αναδεικνύει θέματα από τις φυσικές επιστήμες και την τεχνολογία που είναι σημαντικά σημεία της ιστορίας της ανθρωπότητας και έχουν επηρεάσει την διαμόρφωση του σημερινού πολιτισμού και χωρίς τα οποία δεν είναι πλήρης μια γενική εκπαίδευση του πολίτη.
δ) να συμβάλλει στην ικανότητα του ανθρώπου να σκέφτεται κριτικά τα βασικά ανθρώπινα ερωτήματα σχετικά με τη ζωή και το θάνατο, την αντίληψη και την πραγματικότητα, το προσωπικό συμφέρον απέναντι στο καλό του κοινωνικού συνόλου, τη βεβαιότητα και την αμφιβολία.
Ουσιαστικά, προσπαθώντας να καταλάβουμε το φυσικό κόσμο γύρω μας, αποκτούμε εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να προσδιορίζουμε ποιον πρέπει να εμπιστευόμαστε και τι να πιστεύουμε ακόμη και για άλλα θέματα. Χωρίς την εμπιστοσύνη αυτή, οι αποφάσεις μας για κοινωνική πολιτική και οικονομικά θέματα αναπόφευκτα βασίζονται εξ ολοκλήρου στο πιο ελκυστικό ψέμα που θα μας σερβίρει κάποιος άλλος. (Φρανκ Οπενχάιερ)
3 Ιουλίου 2012
Οι πληροφορίες συνιστούν γνώση;
Για την υλοποίηση του εκπαιδευτικού έργου απαιτούνται μια σειρά αποφάσεων σε τέσσερα (4) κυρίαρχα επίπεδα:
- στις παιδαγωγικές προθέσεις
- στο περιεχόμενο της διδασκαλίας
- στις μεθόδους διδασκαλίας
- και στα μέσα που χρησιμοποιούνται για να υλοποιήσουμε τη διδακτική μας στρατηγική
Σήμερα οι υπολογιστές προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες και με τη χρήση των κατάλληλων λογισμικών μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε σαν μηχανές αναζήτησης και διαχείρισης των πληροφοριών, είτε σαν εργαλείο επικοινωνίας, είτε σαν μια πλατφόρμα μάθησης μέσα όμως από τη σωστή αξιολόγηση και ανάπτυξη μιας σειράς ενεργειών. Οι υπολογιστές ανήκουν στο τέταρτο από τα παραπάνω επίπεδα που είναι τα μέσα για την υλοποίηση του εκπαιδευτικού έργου. Μέσα που μπορούν κατά το δοκούν να χρησιμοποιηθούν είτε μετωπικά είτε διερευνητικά. Αυτό που πρέπει σαν εκπαιδευτικοί να ξεκαθαρίσουμε είναι η υφή της γνώσης στα θέματα της εκπαίδευσης, καθώς οι πληροφορίες δεν αποτελούν γνώση. Η γνώση στην εκπαίδευση είναι ένα οικοδόμημα στο οποίο οι πληροφορίες, όσο αξιόπιστες κι αν είναι, αποτελούν τα δομικά υλικά. Όποιος συγχέει τη γνώση με τις πληροφορίες, δηλαδή όποιος συγχέει το οικοδόμημα με τα δομικά υλικά, δε θα κατανοήσει ποτέ τις αιτίες που αφορούν στον αποκλεισμό και στην αποτυχία στην εκπαίδευση. Οι τεχνολογίες της επικοινωνίας και πληροφοριών από μόνες δε φέρνουν την αλλαγή στην εκπαίδευση. Αποτελούν όμως ένα πολύ καλό εργαλείο και σαν τέτοιο μόνο είναι καλό να αντιμετωπίζονται...
Τα βιβλία του Δημοτικού που θα μοιραστούν το επόμενο σχολικό έτος-Το πρόγραμμα διανομής για όλα τα σχολεία
Για να δείτε τους καταλόγους με τα βιβλία που θα διανεμηθούν στα Δημοτικά , για το σχολικό έτος 2012-2013, σύμφωνα με τις υπουργικές αποφάσεις του Υπουργείο Παιδείας & Θρησκευμάτων, Πολιτισμού & Αθλητισμού,κάνετε κλικ εδώ.
Από τον ΔΙΟΦΑΝΤΟ ανακοινώθηκε το πρόγραμμα διανομής των σχολικών βιβλίων για όλα τα Δημοτικά Σχολεία.ΚΑΝΕΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ.
Από τον ΔΙΟΦΑΝΤΟ ανακοινώθηκε το πρόγραμμα διανομής των σχολικών βιβλίων για όλα τα Δημοτικά Σχολεία.ΚΑΝΕΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ.
2 Ιουλίου 2012
Χρήση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμού διαδικτυακής ανάρτησης για τη διακίνηση διοικητικών εγγράφων
Για τη νέα εγκύκλιο του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης για διακίνηση διοικητικών εγγράφων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου πάτησε εδώ
Το θέατρο στην τάξη
Θέατρο στο σχολείο δεν είναι μόνο η ολοκληρωμένη θεατρική παράσταση που δίνουν οι μαθητές και οι μαθήτριες μπροστά σε θεατές. Η σχολική παράσταση είναι βέβαια μια θαυμάσια άσκηση συλλογικότητας, επικοινωνίας, φαντασίας, ελευθερίας και μαζί αυστηρής πειθαρχίας. Αλλά ο δρόμος αυτός, που έχει επίσης και κίνδυνους και παρενέργειες δεν θα πρέπει να μονοπωλεί το ενδιαφέρον μας. Η σχολική παράσταση είναι μία μόνο από τις εκφράσεις του πολύπλευρου φαινομένου της θεατρικής αγωγής στο σχολείο. Ένα πλούσιο λεξιλόγιο συνοδεύει την εφαρμογή του θεάτρου στο χώρο της εκπαίδευσης, όπως: συμβολικό παιχνίδι, δραματικό παιχνίδι, θεατρικό παιχνίδι, παιχνίδια ρόλων, θέατρο ως μορφή τέχνης, θεατρολογία, θέατρο σαν εργαλείο μάθησης, θεατρο-παιδαγωγικά προγράμματα, εκπαιδευτικό δράμα, δραματική εκπαίδευση, θέατρο για την ανάπτυξη, θέατρο στην κοινότητα, εφαρμοσμένο δράμα, δραματο-θεραπεία κ. ά. Αυτό το λεξιλόγιο έχει μια κοινή αναφορά το θέατρο (Bolton & Davis, 2000; Γκόβας, 2002; Somers, 1994, 2000).
Συνοψίζοντας τις τάσεις που επικρατούν για την εφαρμογή του θεάτρου στο σχολείο, θα λέγαμε ότι υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες: το θέατρο ως τέχνη, ως εκπαιδευτική μεθοδολογία και ως εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διαχωριστικούς γραμμές όμως, χαρακτηρίζοντας το θέατρο άλλοτε ως μορφή τέχνης, άλλοτε ως εκπαιδευτική μεθοδολογία και άλλοτε ως εργαλείο έρευνας και παρέμβασης; Η πραγματικότητα μας δείχνει, ότι οι όροι συχνά συμπλέκονται. Αν θεωρήσουμε την απόκτηση διαπροσωπικών δεξιοτήτων κοινωνικότητας, χειραφέτησης, ευαισθητοποίησης και ανάπτυξης σαν στόχο της εκπαίδευσης, τότε το θέατρο ως μορφή τέχνης, αποτελεί και διδακτική μεθοδολογία και εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Από την άλλη μια εκπαιδευτική μεθοδολογία δε στερείται απαραίτητα στοιχείων μορφής τέχνης.
Για να οριοθετήσουμε όμως τους όρους θα πρέπει να πούμε πως εκείνοι που βλέπουν το θέατρο ως μορφή τέχνης ασχολούνται περισσότερο με την καλλιτεχνική γλώσσα και τη μορφή. Σημαντικές λέξεις στη δουλειά τους είναι οι υποκριτικοί όροι, χαρακτήρας, ρόλος, φωνή, χορογραφία, σκηνοθεσία, ρεπερτόριο, πρόβα, παράσταση, σκηνογραφία, κοστούμια, δράση, ρυθμός, φωτισμός, μουσική κ.λ.π. Τελικός στόχος στην περίπτωση αυτή είναι η παρουσίαση μιας παράστασης σ’ ένα ευρύτερο κοινό.
Όσοι εργάζονται στην περιοχή της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας καταπιάνονται περισσότερο με το περιεχόμενο και τους στόχους και τους απασχολούν ερωτήματα όπως: τι διδάσκουμε, πώς διαλέγουμε αυτό το υλικό, ποιος το διαλέγει κ.λ.π. Στις περιπτώσεις αυτές, οι παρουσιάσεις των όποιων μικρών σκηνών προκύπτουν, περιορίζονται συνήθως στη σχολική τάξη. Εδώ το θέατρο αξιοποιείται κυρίως ως διδακτικό εργαλείο.
Άλλοι εκπαιδευτικοί πάλι, χρησιμοποιούν τεχνικές του θεάτρου σε δραστηριότητες όπου η λήψη αποφάσεων, η προσωπική άποψη και έκφραση του μαθητή και της μαθήτριας και η επίλυση προβληματικών καταστάσεων, έχουν πρωτεύουσα σημασία όπως θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά απεξάρτησης, επαγγελματικού προσανατολισμού κ.α. Εδώ το θέατρο χρησιμοποιείται περισσότερο σαν εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Σε αυτές τις περιπτώσεις το βίωμα που αποκτούν μαθητές και μαθήτριες έχει πρωτεύοντα ρόλο, ενώ η παρουσίαση σε κοινό δεν αποτελεί προτεραιότητα.
Είναι φανερό ότι τα όρια ανάμεσα σ’ αυτές τις τρεις τάσεις δεν είναι αυστηρά και στην πράξη αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία όπου οι τεχνικές τους εναλλάσσονται. Θα μπορούσαμε ίσως να πούμε ότι στην πρώτη περίπτωση μαθαίνουμε για το θέατρο ενώ στη δεύτερη και στην Τρίτη μαθαίνουμε μέσω του θεάτρου. (Γκόβας, 2001, 2003, 2004; Heathcote, & Bolton, 1995; Κουρετζής, 1991; O’ Neil, 1995).
Το θέατρο στην εκπαίδευση ως μορφή τέχνης μπορεί να δι¬ευρύνει το συναισθηματικό και κοινωνικό κόσμο των παιδιών, ως μέσο μά¬θησης και εργαλείο έρευνας και παρέμβασης εκτός από την κοινωνική μάθηση και τις επικοινωνιακές δεξιότητες που καλλιεργεί, μπορεί να διασυνδεθεί με τους θεματικούς κύ¬κλους και τα αντικείμενα και να οδηγήσει, μέσα από τη χαρά και την από¬λαυση λόγω της βιωματικής και ομαδικής εργασίας, στη μάθηση (Κοντογιάννη, 2000).
Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζονται οι επιμέρους θεατρικές πρακτικές των κατηγοριών εκπαιδευτικού θεάτρου, έτσι όπως αυτές συμπλέκονται: μορφή τέχνης, εργαλείο έρευνας και παρέμβασης και εκπαιδευτική μεθοδολογία (σχήμα), καθώς και οι επιμέρους θεατρικές πρακτικές που αφορούν στη διδασκαλία των μαθημάτων.

Συνοψίζοντας τις τάσεις που επικρατούν για την εφαρμογή του θεάτρου στο σχολείο, θα λέγαμε ότι υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες: το θέατρο ως τέχνη, ως εκπαιδευτική μεθοδολογία και ως εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διαχωριστικούς γραμμές όμως, χαρακτηρίζοντας το θέατρο άλλοτε ως μορφή τέχνης, άλλοτε ως εκπαιδευτική μεθοδολογία και άλλοτε ως εργαλείο έρευνας και παρέμβασης; Η πραγματικότητα μας δείχνει, ότι οι όροι συχνά συμπλέκονται. Αν θεωρήσουμε την απόκτηση διαπροσωπικών δεξιοτήτων κοινωνικότητας, χειραφέτησης, ευαισθητοποίησης και ανάπτυξης σαν στόχο της εκπαίδευσης, τότε το θέατρο ως μορφή τέχνης, αποτελεί και διδακτική μεθοδολογία και εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Από την άλλη μια εκπαιδευτική μεθοδολογία δε στερείται απαραίτητα στοιχείων μορφής τέχνης.
Για να οριοθετήσουμε όμως τους όρους θα πρέπει να πούμε πως εκείνοι που βλέπουν το θέατρο ως μορφή τέχνης ασχολούνται περισσότερο με την καλλιτεχνική γλώσσα και τη μορφή. Σημαντικές λέξεις στη δουλειά τους είναι οι υποκριτικοί όροι, χαρακτήρας, ρόλος, φωνή, χορογραφία, σκηνοθεσία, ρεπερτόριο, πρόβα, παράσταση, σκηνογραφία, κοστούμια, δράση, ρυθμός, φωτισμός, μουσική κ.λ.π. Τελικός στόχος στην περίπτωση αυτή είναι η παρουσίαση μιας παράστασης σ’ ένα ευρύτερο κοινό.
Όσοι εργάζονται στην περιοχή της εκπαιδευτικής μεθοδολογίας καταπιάνονται περισσότερο με το περιεχόμενο και τους στόχους και τους απασχολούν ερωτήματα όπως: τι διδάσκουμε, πώς διαλέγουμε αυτό το υλικό, ποιος το διαλέγει κ.λ.π. Στις περιπτώσεις αυτές, οι παρουσιάσεις των όποιων μικρών σκηνών προκύπτουν, περιορίζονται συνήθως στη σχολική τάξη. Εδώ το θέατρο αξιοποιείται κυρίως ως διδακτικό εργαλείο.
Άλλοι εκπαιδευτικοί πάλι, χρησιμοποιούν τεχνικές του θεάτρου σε δραστηριότητες όπου η λήψη αποφάσεων, η προσωπική άποψη και έκφραση του μαθητή και της μαθήτριας και η επίλυση προβληματικών καταστάσεων, έχουν πρωτεύουσα σημασία όπως θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά απεξάρτησης, επαγγελματικού προσανατολισμού κ.α. Εδώ το θέατρο χρησιμοποιείται περισσότερο σαν εργαλείο έρευνας και παρέμβασης. Σε αυτές τις περιπτώσεις το βίωμα που αποκτούν μαθητές και μαθήτριες έχει πρωτεύοντα ρόλο, ενώ η παρουσίαση σε κοινό δεν αποτελεί προτεραιότητα.
Είναι φανερό ότι τα όρια ανάμεσα σ’ αυτές τις τρεις τάσεις δεν είναι αυστηρά και στην πράξη αποτελούν συγκοινωνούντα δοχεία όπου οι τεχνικές τους εναλλάσσονται. Θα μπορούσαμε ίσως να πούμε ότι στην πρώτη περίπτωση μαθαίνουμε για το θέατρο ενώ στη δεύτερη και στην Τρίτη μαθαίνουμε μέσω του θεάτρου. (Γκόβας, 2001, 2003, 2004; Heathcote, & Bolton, 1995; Κουρετζής, 1991; O’ Neil, 1995).
Το θέατρο στην εκπαίδευση ως μορφή τέχνης μπορεί να δι¬ευρύνει το συναισθηματικό και κοινωνικό κόσμο των παιδιών, ως μέσο μά¬θησης και εργαλείο έρευνας και παρέμβασης εκτός από την κοινωνική μάθηση και τις επικοινωνιακές δεξιότητες που καλλιεργεί, μπορεί να διασυνδεθεί με τους θεματικούς κύ¬κλους και τα αντικείμενα και να οδηγήσει, μέσα από τη χαρά και την από¬λαυση λόγω της βιωματικής και ομαδικής εργασίας, στη μάθηση (Κοντογιάννη, 2000).
Στο παρακάτω σχήμα παρουσιάζονται οι επιμέρους θεατρικές πρακτικές των κατηγοριών εκπαιδευτικού θεάτρου, έτσι όπως αυτές συμπλέκονται: μορφή τέχνης, εργαλείο έρευνας και παρέμβασης και εκπαιδευτική μεθοδολογία (σχήμα), καθώς και οι επιμέρους θεατρικές πρακτικές που αφορούν στη διδασκαλία των μαθημάτων.
1 Ιουλίου 2012
Δημιουργία νέου ιστοχώρου
Μετά από τρία χρόνια λειτουργίας του blog www.drimos.yooblog.gr ήταν πλέον απαραίτητο να λειτουργήσει ένας νέος χώρος με άλλες δυνατότητες, μια που και οι ανάγκες μας, αλλά και τα καινούρια δεδομένα απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις. Η εμπειρία μου από τη λειτουργία του blog είναι πολύ θετική. Θα συνεχίσουμε στο ίδιο ύφος, με διαφορετικό όμως πλαίσιο και δυνατότητες. Οι διακοπές του καλοκαιριού θα μου επιτρέψουν τον εμπλουτισμό του χώρου με υλικό, νέα και εκπαιδευτικά άρθρα. Σας εύχομαι καλό καλοκαίρι.
Με εκτίμηση
Παπαδόπουλος Πάρης
Με εκτίμηση
Παπαδόπουλος Πάρης
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)



