18 Αυγούστου 2013

Επιχειρηματολογία ή Δογματισμός;


Ποια από τις παρακάτω προτάσεις αποτελεί επιστημονικό ισχυρισμό;
Α. Το φεγγάρι αποτελείται από πράσινο τυρί.
Β. Λογικά όντα υπάρχουν κάπου αλλού στο Σύμπαν.
Γ. Ο Αϊνστάιν είναι ο μεγαλύτερος φυσικός του 20ου αιώνα.
Μόνο η πρώτη πρόταση είναι επιστημονική γιατί όχι μόνο θα μπορούσε να αποδειχτεί αλλά έχει ήδη αποδειχτεί ότι είναι λανθασμένη. Η δεύτερη πρόταση λογική ή όχι, είναι υποθετική. Η τρίτη είναι δογματική και δεν υπάρχει τρόπος να ελεχθεί το λάθος της.
Διαπιστώνουμε συχνά ότι στους χώρους του σχολείου αλλά και της κοινωνικής συνύπαρξης επικοινωνούμε με δογματισμούς, ιδεολογήματα και προσωπικούς ισχυρισμούς παρά με δομημένα επιχειρήματα και επιστημονικούς ισχυρισμούς. Ίσως  ο ιός της πολιτικής ρητορίας να επηρέασε το σύγχρονο τρόπο επικοινωνίας μας. 
  Ένα εργαλείο για την καλλιέργεια της επιχειρηματολογίας αποτελούν οι δημόσιες συζητήσεις ή αντιπαραθέσεις μέσα στην τάξη. Οι μαθητές και οι μαθήτριες μαθαίνουν να χρησιμοποιούν επιχειρήματα, να παρακολουθούν τον συνομιλητή τους, να αποδομούν τον λόγο του, να τον αναλύουν και να τον συνθέτουν, έτσι ώστε να μπορούν να τον αντιμετωπίσουν δυναμικά κι αποτελεσματικά. Υποβάλουν ερωτήματα, διατυπώνουν υποθέσεις κι αξιολογούν τον εαυτό τους και τους συνομιλητές τους.  
Παραθέτω ενδεικτική θεματολογία:

Το κινητό τηλέφωνο είναι σημαντικό για ένα παιδί της ηλικίας μου
Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα εργαλείο επικοινωνίας, ψυχαγωγίας και αναζήτησης πληροφοριών, το οποίο χρησιμοποιώ πολλές ώρες καθημερινά.
Μπορώ να φωτογραφίζω ή να βιντεοσκοπώ φίλους, συγγενείς και αγνώστους και να «ανεβάζω» τις φωτογραφίες τους στο διαδίκτυο.
Το διαδίκτυο είναι ένας χώρος όπου όλα επιτρέπονται.
Οι γονείς μας έχουν δικαίωμα να μας περιορίσουν τη χρήση του κινητού και του ηλεκτρονικού υπολογιστή.
Τα tablets είναι καλύτερα από τα Laptops
Οι εργασίες των μαθητών και μαθητριών για το σπίτι καλό είναι να δίνονται με μέτρο.
Τα παιδιά που ασκούν σχολική βία πρέπει να τιμωρούνται αυστηρά
Πατέρα, μητέρα δεν με καταλαβαίνετε
Τα μαθηματικά δεν πρέπει αν είναι υποχρεωτικό μάθημα στο σχολείο
Κάποια μαθήματα θεωρώ πως είναι βαρετά και όχι τόσο χρήσιμα για το μέλλον μου.
Η χρήση του Internet προξενεί περισσότερα αρνητικά αποτελέσματα από τα οποιαδήποτε θετικά που μπορεί να έχει
Οι μητέρες πρέπει να μένουν σπίτι και να φροντίζουν τα παιδιά τους
H διαφήμιση που απευθύνεται σε παιδιά πρέπει να καταργηθεί
Ο Santa Claus δεν είναι αλήθεια, είναι όμως μια ωραία χριστουγεννιάτικη ιστορία που πρέπει να διατηρήσουμε
Γιατί πρέπει να κάνω μάθημα αγγλικών ή ξένης γλώσσας κι εκτός του σχολείου μου;
Ακόμη και σήμερα οι γυναίκες χρειάζεται να αγωνιστούν για τα αυτονόητα δικαιώματά τους.
Η σωματική τιμωρία ήταν και συνεχίζει να είναι αποτελεσματική
Ομαδο-συνεργατική ή ατομική διδασκαλία και μάθηση;
 Παπαδόπουλος Πάρης