27 Μαρτίου 2014

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΑΕΕ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΥΚΟΛΑ, ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ*



http://aee.iep.edu.gr/about/webpage
Η εφαρμογή της Αυτοαξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας (ΑΕΕ) στο δημοτικό σχολείο μπορεί να γίνει συλλογικά, συμμετοχικά, εύκολα, γρήγορα και αποτελεσματικά. Το κείμενο που ακολουθεί έχει σκοπό τη διευκόλυνση αυτού του έργου και:
·         στηρίζεται στην υπάρχουσα νομοθεσία για την αξιολόγηση του έργου της σχολικής μονάδας και αξιοποιεί το υλικό που βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα για την ΑΕΕ (http://aee.iep.edu.gr/) χωρίς να αντικαθιστά την ανάγκη πληρέστερης και ολοκληρωμένης ενημέρωσης από αυτό,
·         δίνει κάποιες επιπλέον πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες και τις υποχρεώσεις της ΑΕΕ εκ μέρους των σχολικών μονάδων και των συλλόγων διδασκόντων μέχρι το τέλος του παρόντος σχολικού έτους.
Η Έκθεση Γενικής Εκτίμησης του σχολείου θα γίνει μια και μόνο φορά κατά το παρόν σχολικό έτος.
 Τα επόμενα σχολικά έτη οι σχολικές μονάδες θα ασχοληθούν, καθεμία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των μελών της, με τη Συστηματική Αποτίμηση ένα ή δύο δεικτών κάθε χρόνο, οι οποίοι και θα συνδέονται λογικά με τα Σχέδια Δράσεις που θα επιλέγει και θα αναπτύσσει  η σχολική μονάδα, δηλαδή τις συστηματικές, επιστημονικά οργανωμένες και δημοκρατικά-συλλογικά επιλεγμένες διαστάσεις του εκπαιδευτικού έργου που θεωρεί ότι πρέπει να μελετήσει περεταίρω και να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες για τη βελτίωση τους. Εξάλλου, αυτός είναι και ο απώτερος σκοπός της όλης αυταξιολογικής διαδικασίας: θέτουμε από κοινού και δημοκρατικά στόχους βελτίωσης του έργου μας και προβαίνουμε σε ενέργειες για την επίτευξή τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί σε μια μόνο σχολική χρονιά.
Με τον τρόπο αυτό, η τυχόν ομάδα ή οι ομάδες που θα προκύψουν μετά την αρχική ή τη δεύτερη συμπληρωματική της πρώτης συνεδρίαση του Σ.Δ., θα έχουν το απαιτούμενο υλικό ανά πάσα στιγμή στη διάθεσή τους και θα μπορούν να αναπαράγουν μέρος του (π.χ. κάθε ομάδα τους δείκτες που θα μελετήσει ή αν υπάρχει μόνο μια ομάδα σταδιακά αυτούς που μελετά για να συμπληρώσει σε κάθε επιμέρους χρονική περίοδο).
Μια σκέψη είναι τον δείκτη 1 ν' αναλάβει η Διεύθυνση της σχολικής μονάδες, επικουρούμενη από ένα εκπαιδευτικό ή και μέλη από το σύλλογο γονέων, εφόσον αυτό κριθεί επιθυμητό, εφικτό και δυνατό από το Σ.Δ.
Επίσης, την τελική σύνταξη του δείκτη 7 μπορεί να τον αναλάβει και πάλι η Διεύθυνση του σχολείου συνεπικουρούμενη από ένα ή δύο εκπαιδευτικούς, αλλά η έγκριση όσων γράφτηκαν υπόκεινται την τελική ψήφιση κατά τη δεύτερη συνεδρίαση του Σ.Δ.
Οι υπόλοιποι δείκτες μπορούν να αναληφθούν από τους εκπαιδευτικούς. Είναι αυτονόητο ότι το δείκτη 2 (ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ) πρέπει να διαπραγματευθούν αποκλειστικά εκπαιδευτικοί και όχι μέλη της διοίκησης του σχολείου.
ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Οι συνάδελφοι που θα ασχοληθούν με τους δείκτες, αφού διαβάσουν τις οδηγίες που υπάρχουν για τη συμπλήρωσή τους σε καθένα από αυτούς σε μια μικρή συνεδρίαση θα αποφασίσουν πώς θα καταλήξουν στη συμπλήρωσή τους, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη το χρόνο που διαθέτουν, τον αριθμό τους και τη δυνατότητα πρόσβαση ή απόκτησης. Με βάση τη μέχρι σήμερα εμπειρία θα ήταν καλό σε αυτή τη φάση οι εκπαιδευτικοί να μην εμπλακούν σε χρονοβόρες διαδικασίες. Η πλέον συστηματική εργασία σε κάθε επιμέρους δείκτη θα γίνει τα επόμενα σχολικά έτη.
Οι εκπαιδευτικοί κάθε επιμέρους ομάδας ή όσοι συγκροτήσουν μια και μόνη ενιαία ομάδα, θα συνεργαστούν με τη διεύθυνση του σχολείου, αν μετά την μελέτη των αρχείων τύπου ΔΕΙΚΤΗΣ ….. ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΔΕΙΚΤΗ, κρίνουν ότι υπάρχει ανάγκη άντλησης κάποιων στοιχείων από τα αρχεία του σχολείου (π.χ. προγράμματα που γίνονται κατά τη διάρκεια του έτους, στοιχεία για πιθανές εκδηλώσεις για τους ή με τους γονείς) ή αν επιθυμούν να επιχειρήσουν άλλους τρόπους για να οδηγηθούν σε συμπεράσματα (π.χ. να δώσουν ένα ερωτηματολόγιο από αυτά που προτείνονται στα παραδείγματα, να πάρουν συνεντεύξεις κλπ).
Κάθε ομάδα ή αν υπάρχει μόνο μία ομάδα πρέπει να συνεδριάσει μια φορά για να σχεδιάσει τη δουλειά της και μια για να αποτιμήσει το δείκτη και να καταγράψει σύντομα γιατί τον αποτιμά με αυτό τον τρόπο.
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Αξίζει να υπογραμμιστεί στο σημείο αυτό, γιατί η ΑΕΕ δεν είναι δυνατόν να αποτελέσει εφαλτήριο για τη «σύγκριση» και «κατάταξη» των σχολικών μονάδων. Ας σκεφτούμε ως εξής: οι εκπαιδευτικοί που αποτιμούν το δείκτη των υποδομών και το σχολείο τους διαθέτει απλά μια αίθουσα εκδηλώσεων, ένα projector, ένα φορητό Υ/Υ και μια αίθουσα όπου αυτά είναι εγκατεστημένα με πρόσβαση στο διαδίκτυο, μπορεί να τον αποτιμήσουν με 3 το σχετικό δείκτη, γιατί τους αρκεί όσα έχουν για να κάνουν τη δουλειά τους σύμφωνα με τις ανάγκες και τις επιδιώξεις που έχουν μέχρι εκείνη της στιγμή. Πιθανώς, όμως μια άλλη ομάδα εκπαιδευτικών σε άλλο σχολείο, του οποίου οι μισές τάξεις διαθέτουν projector, φορητό Η/Υ και πρόσβαση το διαδίκτυο, ενώ τα δύο τμήματα της Στ’ διαθέτουν και διαδραστικό πίνακα, αίθουσες για ποικίλες άλλες χρήσεις κλπ να βαθμολογήσουν με τον ίδιο τρόπο (3) το σχετικό δείκτη, γιατί θεωρούν ότι το έργο τους θα ήταν πολύ πιο εύκολο, αν όλες οι τάξεις διέθεταν ολοκληρωμένο ψηφιακό εξοπλισμό και θα έπρεπε επιπλέον το σχολείο τους να έχει ειδική αίθουσα μουσικής, ξένων γλωσσών, θεατρικής αγωγής κ.λπ.
Το πότε θα συνεργαστούν οι ομάδες στις σημερινές συνθήκες είναι αρκετά δύσκολη αλλά επιλύσιμη τελικά εξίσωση. Μια σκέψη είναι, στη σημερινή συγκυρία οι ομάδες εργασίας να συνεργαστούν σε ένα κενό τους ή και να ζητήσουν για δύο ημέρες (μια στην αρχή και μια στο τέλος) από το Δ/ντή να τροποποιήσει με τέτοιο τρόπο το ΕΩΠ της σχολικής ομάδας, ώστε να προκύψει ένα κοινό κενό. Εννοείται ότι και εκτός ωραρίου εργασίας μπορεί να εργαστεί όποιος ή όποιοι το επιθυμούν αλλά κάτι τέτοιο δεν είναι επιβεβλημένο. Είναι πιο εύκολο καθένας εκπαιδευτικός να δουλέψει μόνος του πάνω στο δείκτη, να επικοινωνήσει και μέσω μηνυμάτων με τους συναδέλφους και να το φέρει/ουν έτοιμη την πρότασή του/τους  στην κοινή δεύτερη και τελική συνεδρίαση της ομάδας εργασίας, ώστε αυτή να μην διαρκέσει το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
Αφού οι ομάδες ή η ομάδα συμπληρώσει τους επιμέρους δείκτες, καταθέτει το τελικό σημείωμα με το βαθμό που έβαλε σε κάθε ένα από αυτούς στον φάκελο που βρίσκεται στο Γραφείο των Εκπαιδευτικών ώστε να ενημερωθούν και οι άλλοι συνάδελφοι.
Παράλληλα, το τελικό αρχείο (εδώ αυτό που μετά το ΔΕΙΚΤΗ …., παρατίθεται η ένδειξη: ΤΙ ΘΑ ΠΑΡΑΔΟΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) μπορεί να σταλεί συμπληρωμένο με λίγες λέξεις με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στην ηλεκτρονική διεύθυνση του σχολείου, ώστε να είναι εύκολος ο χειρισμός τους (αλλαγή βαθμολογίας, πρόσθεση ή αφαίρεση προτάσεων από την περιγραφική αξιολόγηση του δείκτη) στην τελική συνεδρίαση του Σ.Δ.
Όταν συμπληρωθούν όλοι οι δείκτες ο/η Διευθυντής/ντρια του σχολείου καλεί το Σ.Δ. σε συνεδρίαση, αφού ο ίδιος με τη βοήθεια ή μη άλλων εκπαιδευτικών έχει συνθέσει και αξιολογήσει - συμπληρώσει και το δείκτη 7, ώστε να τον θέσει και αυτόν μια και καλά υπόψη του Σ.Δ.
 Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, διαβάζονται οι εκτιμήσεις των ομάδων και αποφασίζεται ομόφωνα ή κατά πλειοψηφία, η συμφωνία ή η ανάγκη τροποποίηση των εκτιμήσεων - εισηγήσεων κάθε επιμέρους ομάδας.
Στο τέλος της συνεδρίασης, ο/η Διευθυντής- ντρια είτε εισηγείται 2 (ή περισσότερα, αλλά 2 είναι υποχρεωτικά) Σχέδιο Δράσεις για το επόμενο σχολικό έτος ή προτείνει να εισηγηθούν κάποια οι συνάδελφοι ώστε να αποφασιστεί από κοινού ποιο θα προκριθεί.
Πρακτικά, το Σχέδιο Δράσης είναι η κορύφωση της όλης διαδικασίας της ΑΕΕ και αποτυπώνει την επιθυμία του Σ.Δ. να επικεντρωθεί το επόμενο σχολικό έτος σε μια ή περισσότερες (αλλά καλά είναι αρχικά οι Σ.Δ. να  θέτουν ένα στόχο) διαστάσεις του εκπαιδευτικού έργου, με στόχο τη βελτίωση του το επόμενο σχολικό έτος (υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα στην ιστοσελίδα για την ΑΕΕ).
Ο Σ.Δ. αποφασίζει αρχικά μόνο τον τίτλο του Σχεδίου Δράσης (π.χ. βελτίωση των σχέσεων σχολικής μονάδας γονέων).
Στη συνέχεια κάποιος/οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνει/ουν να γράψει/ουν μια δυο σύντομες παραγράφους για το πώς σχεδιάζεται να υλοποιηθεί το Σχέδιο Δράσης το επόμενο σχολικό έτος, χωρίς οι σκέψεις αυτές να είναι απόλυτα δεσμευτικές για το Σ.Δ. το επόμενο σχολικό έτος (αν επιλεχτεί η βελτίωση των σχέσεων με γονείς σχεδιάζονται ομιλίες σε γονείς, σχολή γονέων, ερωτηματολόγια, νέοι τρόποι επικοινωνίας κλπ, δηλαδή πράγματα που κάνουν και σήμερα τα ΔΣ χωρίς να τα ονομάζουν Σχέδια Δράσης).
Μετά το πέρας της συνεδρίασης του Σ.Δ. ο Διευθυντής του σχολείου παραλαμβάνει το σύνολο του υλικού, καθώς και όποια τεκμήρια χρησιμοποίησαν οι επιμέρους ομάδες. Φυλάσσει το φάκελο στο αρχείο της σχολικής μονάδας ώστε να τον χρησιμοποιήσει για την  συμπληρώσει της Ετήσιας Έκθεσης αυτοαξιολόγησης του σχολείου (τέλος Μαΐου 2014) για το σχολικό έτος 2013-2014. Δηλαδή, φέτος η Έκθεση Γενικής Εκτίμησης και η τελική Έκθεση ταυτίζονται.
Η φόρμα που θα συμπληρωθεί με ευθύνη του/της Διευθυντή-ντριας του σχολείου θα έχει αποκλειστικά ψηφιακή μορφή και θα αναρτηθεί το επόμενο χρονικό διάστημα στην ιστοσελίδα της ΑΕΕ.
Στην φόρμα θα έχουν πρόσβαση οι σχολικές μονάδες μέσω κωδικού αριθμού.
Επειδή η τελική αποτύπωση των Εκθέσεων ΑΕΕ θα είναι από δω και πέρα αποκλειστικά  ψηφιακής μορφής, καλό θα είναι όλο το υλικό της Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης να υπάρχει και σε φάκελο στην επιφάνεια εργασίας του κεντρικού Η/Υ της σχολικής μονάδας.

Παπαδόπουλος Πάρης
Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.
2ης Περιφέρειας Ν. Κιλκίς
 * Το Υλικό αποτελεί τρoποποιημένη πρόταση αντίστοιχου υλικού που μου δόθηκε από τον συνάδελφο Σχολικό Σύμβουλο Σαλτερή Νίκο και τον ευχαριστώ πολύ γι' αυτό.